ThuQuy.comThú Quý
Sức khoẻ và thú y cho thú cưng đặc biệt

Cách ly thú cưng mới về: chim, bò sát, thỏ cần ở riêng bao lâu và theo dõi gì

Con mới có thể mang mầm bệnh, ký sinh trùng dù trông khoẻ. Cách cách ly chim, bò sát, thỏ, chuột lang tại nhà: phòng riêng, dụng cụ riêng, thứ tự chăm và theo dõi.

Two separate rooms of a Hanoi tube house seen through an open doorway, a newly arrived cockatiel cage on a table in the far room, a pair of rubber gloves resting on a stool

Một con thú cưng mới, dù trông khoẻ mạnh và được người bán cam đoan, vẫn có thể mang mầm bệnh hay ký sinh trùng chưa phát ra; cách ly trước khi cho gặp những con đang nuôi là cách rẻ nhất để bảo vệ cả đàn. Nhiều người nuôi chim, nuôi bò sát lâu năm từng mất cả đàn chỉ vì một con mới thả chung quá sớm.

Bài này hướng dẫn cách ly tại nhà cho chim, vẹt, bò sát, rùa, thỏ và chuột lang: vì sao cần, cách bố trí, thời gian tham khảo, những gì cần quan sát mỗi ngày và khi nào đưa đến bác sĩ thú y. Cá và cá koi cũng cần cách ly nhưng cách làm khác, chỉ được nhắc ngắn ở đây.

Vì sao con trông khoẻ vẫn cần cách ly

Bệnh ở động vật có thời gian ủ: mầm bệnh đã vào cơ thể nhưng dấu hiệu chưa hiện ra. Có những con vật mang mầm bệnh nhiều tháng mà không ốm, chỉ phát ra khi bị căng thẳng, và chuyến về nhà mới chính là một cú căng thẳng lớn. Thêm vào đó, thú ngoại lai vốn giỏi giấu bệnh, nên vẻ ngoài khoẻ mạnh lúc mua không nói lên được nhiều.

Ký sinh trùng là chuyện còn hay gặp hơn. Mạt ở rắn và thằn lằn, ve ở rùa cạn, rận lông ở chim, giun sán đường ruột ở gần như mọi nhóm đều có thể theo con mới về nhà. Mạt rắn, chẳng hạn, rất nhỏ, có thể bò từ chuồng này sang chuồng khác, và một khi đã lan khắp các chuồng thì xử lý tốn công hơn nhiều so với chặn từ đầu.

Cách ly còn có lợi cho chính con mới. Ở một chỗ riêng yên tĩnh, không bị con cũ tranh ăn, rượt đuổi, nó có thời gian quen với nhà mới, ăn uống ổn định lại. Bạn cũng dễ theo dõi riêng nó: ăn bao nhiêu, phân ra sao, cân nặng thế nào, điều gần như không thể làm khi đã thả chung.

Bố trí khu cách ly tại nhà

Không cần phòng chuyên dụng. Điều quan trọng là tách được không khí, dụng cụ và đường đi giữa con mới và con cũ càng nhiều càng tốt.

  1. Chọn một phòng khác với phòng nuôi chính, tốt nhất có cửa đóng được. Với chim, phòng riêng quan trọng vì nhiều mầm bệnh của chim lan qua bụi lông, bụi phân trong không khí.
  2. Chuồng cách ly đơn giản, dễ lau rửa: lót giấy thay vì nền rời, để bạn nhìn được phân và mạt, ve dễ dàng.
  3. Dụng cụ riêng hoàn toàn: chén ăn, bình nước, kẹp gắp mồi, xẻng, khăn, thậm chí bình xịt nước. Đánh dấu bằng băng dính màu để không lẫn.
  4. Thứ tự chăm: luôn chăm con cũ trước, con cách ly sau cùng. Xong việc ở khu cách ly thì rửa tay ngay, nếu được thay áo ngoài hoặc mặc tạp dề riêng.
  5. Đặt sẵn găng tay dùng một lần, xà phòng, khăn giấy ngay cửa khu cách ly để không phải đi qua phòng nuôi chính với đôi tay bẩn.
  6. Với bò sát, khu cách ly vẫn phải đủ nhiệt và ánh sáng đúng loài; cách ly không có nghĩa là để con vật trong hộp tạm qua ngày.

Nếu nhà quá chật để có phòng riêng, ít nhất đặt chuồng cách ly ở đầu kia căn nhà, giữ dụng cụ và thứ tự chăm nghiêm ngặt, và chấp nhận rằng mức bảo vệ thấp hơn.

Thời gian cách ly tham khảo theo nhóm loài

Không có một con số chung cho mọi loài và mọi hoàn cảnh. Các khoảng dưới đây là mức người nuôi và bác sĩ thú y thường nhắc tới, chỉ để bạn hình dung; nên hỏi bác sĩ thú y cho trường hợp cụ thể của mình.

NhómThời gian thường được khuyênGhi chú
Chim cảnh, vẹtTừ vài tuần đến vài thángMột số bệnh ở chim ủ lâu; nên có buổi khám và xét nghiệm trong thời gian cách ly
Bò sátThường từ vài tháng trở lênTheo dõi qua vài lần lột da, kiểm tra mạt, xét nghiệm phân
RùaVài thángRùa nước và rùa cạn đều cần chuồng riêng, nước riêng
Thỏ, chuột langKhoảng vài tuầnSau cách ly vẫn cần giới thiệu từ từ, không thả chung ngay
Cá cảnh, cá koiVài tuần trong bể hoặc bồn riêngLàm theo hướng dẫn riêng cho cá, không dùng chung vợt, xô

Nếu trong thời gian cách ly con vật có dấu hiệu lạ, thời gian cách ly tính lại từ đầu sau khi con vật đã khỏi và được bác sĩ xác nhận. Đừng rút ngắn chỉ vì sốt ruột muốn thả chung.

Theo dõi gì mỗi ngày trong thời gian cách ly

Thời gian cách ly chỉ có ích nếu bạn quan sát và ghi chép. Một cuốn sổ nhỏ đặt ở khu cách ly, mỗi ngày vài dòng là đủ:

  • Ăn uống: con vật có ăn không, ăn bao nhiêu, có chịu loại thức ăn bạn đang dùng không.
  • Phân: hình dạng, màu sắc, độ ướt, có giun hay vật lạ không; với chim nhìn đủ ba phần phân, urat, nước tiểu.
  • Cân nặng: cân mỗi tuần một lần, cùng thời điểm, cùng cách cân.
  • Hô hấp: tiếng thở, dịch ở mũi, mắt, thở há miệng, hắt hơi.
  • Da, lông, vảy: rụng lông, gãy lông, mảng trụi, vảy dựng, chấm đen nhỏ di động trên thân hoặc trong bát nước của bò sát (dấu hiệu có thể là mạt).
  • Hành vi: con vật trốn mãi không ra, hay ngược lại bồn chồn, cào kính liên tục, tự cắn nhổ lông.

Khi có buổi khám trong thời gian cách ly, mang theo cuốn sổ này. Với bác sĩ thú y, vài tuần ghi chép có giá trị hơn rất nhiều so với một lần nhìn tại phòng khám.

Vệ sinh khu cách ly và dụng cụ

Cách ly mà vệ sinh lỏng lẻo thì mầm bệnh vẫn theo tay, theo dụng cụ đi sang khu nuôi chính. Một vài thói quen sau giúp hàng rào thật sự có tác dụng:

  • Thay giấy lót, dọn phân hằng ngày; cho rác của khu cách ly vào túi buộc kín, bỏ ra ngoài ngay, không để chung thùng rác trong phòng nuôi chính.
  • Rửa chén ăn, bình nước bằng nước và xà phòng, tráng thật sạch, phơi khô. Không rửa chung bồn với bát đĩa của gia đình.
  • Khi dùng chất khử trùng, chọn loại an toàn cho môi trường nuôi động vật, pha đúng hướng dẫn trên bao bì, tráng sạch và để khô hoàn toàn trước khi đặt con vật trở lại. Không pha trộn các loại chất tẩy với nhau vì có thể sinh khí độc.
  • Không xịt hoá chất, nước hoa, thuốc diệt côn trùng dạng xịt trong phòng có chim; đường thở của chim rất nhạy.
  • Cành đậu, đá, gỗ trang trí bằng vật liệu xốp khó làm sạch triệt để; dùng đồ đơn giản trong thời gian cách ly và chỉ chuyển sang đồ trang trí đẹp khi con vật đã vào khu nuôi chính.
  • Rửa tay bằng xà phòng ít nhất hai mươi giây sau mỗi lần chăm, kể cả khi đã đeo găng. Trẻ nhỏ không tham gia dọn khu cách ly.

Khi kết thúc cách ly, vệ sinh toàn bộ chuồng và dụng cụ cách ly một lượt trước khi cất đi hoặc dùng cho con kế tiếp.

Kết thúc cách ly và giới thiệu con mới

Hết thời gian cách ly mà con vật ăn uống tốt, cân ổn định, không có dấu hiệu lạ, và lý tưởng là đã qua một buổi khám cùng xét nghiệm phân âm tính, bạn có thể tính chuyện cho gặp con cũ. Với nhiều loài, "gặp" không có nghĩa là ở chung: phần lớn bò sát sống đơn độc và nuôi riêng từng con là an toàn hơn; nhiều loài vẹt cần thời gian làm quen qua hai lồng đặt cạnh nhau trước khi chung lồng.

Một nguyên tắc nên giữ: con mới không mượn đồ của con cũ ngay cả sau khi đã hết cách ly, cho tới khi bạn chắc chắn nó khoẻ. Đồ trang trí, chỗ trốn, khay ăn chuyển dần từ khu cách ly sang sau khi đã được rửa sạch và phơi khô. Nếu có con cũ đang ốm hay đang già yếu trong nhà, càng nên thận trọng hơn và hỏi ý kiến bác sĩ thú y trước khi cho các con lại gần nhau.

Thỏ và chuột lang cần được giới thiệu từ từ trên một khu vực trung lập, không phải chuồng của con cũ, có người theo dõi và chuẩn bị tách ra nếu chúng đánh nhau. Thỏ chưa triệt sản thả chung dễ đánh nhau dữ dội hoặc sinh sản ngoài ý muốn; nên hỏi bác sĩ thú y trước.

Trong vài tuần đầu sau khi nhập chung, tiếp tục để ý cả con mới lẫn con cũ. Nếu bất kỳ con nào có dấu hiệu bệnh, tách ra ngay và liên hệ bác sĩ thú y.

Khi nào đưa đến bác sĩ thú y trong thời gian cách ly

Lý tưởng nhất, bạn đặt một buổi khám tổng quát trong một hai tuần đầu cách ly, kể cả khi con vật trông khoẻ. Bác sĩ có thể khám ngoài, soi phân tìm ký sinh trùng, và với chim có thể đề nghị xét nghiệm một số bệnh hay gặp. Đây cũng là dịp để bác sĩ góp ý về chuồng và khẩu phần trước khi thói quen sai hình thành.

Đưa đi khám sớm hơn, không chờ hết cách ly, khi con mới: bỏ ăn quá vài ngày, sụt cân, thở khó, chảy dịch mắt mũi, tiêu chảy, có mạt ve nhìn thấy được, lột da kẹt, xù lông kéo dài, hoặc chết đột ngột. Nếu con mới chết trong thời gian cách ly, hỏi bác sĩ thú y có nên khám nguyên nhân không, vì kết quả đó có thể quyết định việc bạn bảo vệ những con còn lại thế nào. Giữ xác trong túi kín, để lạnh, không để đông đá, và rửa tay kỹ sau khi xử lý.

Không tự dùng thuốc trị ký sinh trùng hay kháng sinh "phòng ngừa" cho con mới theo lời người bán hoặc nhóm mạng. Loại thuốc, liều và cách dùng khác nhau rất nhiều giữa các loài; dùng sai có thể gây ngộ độc cho chính con vật bạn muốn bảo vệ.

Câu hỏi thường gặp

Người bán nói con vật đã được kiểm tra sức khoẻ, có cần cách ly nữa không?

Vẫn nên cách ly. Kiểm tra ở nơi bán, nếu có, chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm đó, và chuyến vận chuyển có thể làm mầm bệnh tiềm ẩn bùng ra. Thời gian cách ly giúp bạn tự quan sát và có buổi khám với bác sĩ thú y của mình.

Nuôi chim trong căn hộ nhỏ thì cách ly thế nào?

Đặt lồng con mới ở phòng khác với chim cũ, đóng cửa nếu được, dùng dụng cụ riêng, chăm chim cũ trước và rửa tay sau khi chăm chim mới. Nếu chỉ có một phòng, mức bảo vệ thấp hơn, nên đặt hai lồng xa nhau nhất có thể và tránh để bụi lông bay sang.

Làm sao biết bò sát có mạt?

Mạt rất nhỏ, thường là chấm đen hoặc đỏ di động quanh mắt, dưới cằm, nếp vảy, hoặc nổi trong bát nước. Con vật có thể ngâm mình trong nước lâu bất thường, cọ mình nhiều. Thấy dấu hiệu này hãy hỏi bác sĩ thú y, và vệ sinh khu cách ly kỹ.

Có cần cách ly khi mua thêm một con cùng loài từ cùng một nơi bán không?

Vẫn nên. Cùng nơi bán không có nghĩa là cùng tình trạng sức khoẻ, và lần mua sau có thể từ lứa khác, chuồng khác. Ngoài ra, con đang nuôi ở nhà bạn đã thay đổi hệ vi sinh theo môi trường mới, gặp lại mầm bệnh từ nơi cũ vẫn có rủi ro.

Trẻ con có được chơi với con vật đang cách ly không?

Nên hạn chế. Thời gian cách ly là lúc con vật dễ căng thẳng và chưa rõ tình trạng sức khoẻ, một số bệnh có thể lây sang người. Nếu trẻ muốn xem, để trẻ nhìn từ bên ngoài, có người lớn đi cùng, và rửa tay sau khi vào khu cách ly.

Thời gian cách ly có nên cho con vật ra ngoài vận động không?

Tuỳ loài. Thỏ, chuột lang cần vận động hằng ngày, có thể cho chạy trong khu vực riêng đã lau sạch, không dùng chung với con cũ. Chim có thể bay trong phòng cách ly đóng cửa. Bò sát thường không cần ra ngoài nếu chuồng đủ rộng và đúng điều kiện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138