ThuQuy.comThú Quý
Thỏ, chuột lang và nhím kiểng

Cắt móng cho thỏ, chuột lang, nhím kiểng: dụng cụ, cách giữ con vật, tránh chảy máu

Cách cắt móng cho thỏ, chuột lang, nhím kiểng ở nhà: bao lâu một lần, chọn kìm, quấn khăn giữ con vật, tìm tuỷ móng để không cắt vào và xử lý khi chảy máu.

Two pairs of hands trimming the claws of a calm brown guinea pig wrapped in a striped towel on a sofa, apartment in Hai Phong, small flashlight beside them, evening

Thỏ, chuột lang và nhím kiểng nuôi trong nhà thường cần cắt móng định kỳ, khoảng một đến hai tháng một lần tuỳ con, vì sàn nhà và lót chuồng không mài móng như đất đá ngoài tự nhiên. Móng dài làm con vật đi lệch trọng tâm, dễ kẹt vào vải lót, gãy móng, và về lâu dài ảnh hưởng đến khớp và gan bàn chân. Việc cắt không khó, nhưng cần đúng dụng cụ, đúng cách giữ và biết chỗ dừng.

Bài này hướng dẫn chuẩn bị, cách giữ từng loài cho an toàn, cách tìm phần tuỷ móng có mạch máu để không cắt vào, và cách xử lý khi lỡ cắt chảy máu. Nếu con vật quá sợ, quá khoẻ, hoặc móng đã mọc cong xoắn, phương án tốt hơn là nhờ bác sĩ thú y làm và học cách làm trong lúc xem.

Vì sao thú nhỏ trong nhà cần cắt móng

Thỏ hoang đào hang, chạy trên đất cứng, sỏi đá cả ngày nên móng mòn tự nhiên. Thỏ nuôi trong nhà chủ yếu chạy trên gạch men, thảm, vải lót, móng mòn rất ít. Chuột lang và nhím cũng vậy. Móng không được cắt sẽ dài ra, cong xuống, có khi xoắn sang một bên.

Móng dài khiến bàn chân chạm đất sai tư thế, trọng lượng dồn ra sau gót. Với thỏ và chuột lang, điều này góp phần gây viêm gan bàn chân, nhất là ở con thừa cân hoặc sống trên sàn cứng, ẩm. Móng dài cũng dễ mắc vào sợi vải, lưới, khe sàn; con vật giật mạnh để thoát ra có thể làm gãy móng, rách da, chảy máu nhiều.

Một số dấu hiệu cho biết đã đến lúc cắt: nghe tiếng móng lách cách khi con vật đi trên gạch, nhìn thấy móng chìa ra khỏi lớp lông chân, móng bắt đầu cong xuống, hoặc con vật cào vào da bạn đau hơn bình thường khi được bế. Khoảng cách giữa hai lần cắt khác nhau theo từng con, từng mùa và loại sàn; ghi lại ngày cắt để biết nhịp của con mình.

Cũng nên nhìn móng mỗi khi bạn bế hay vuốt ve con vật, không chỉ vào ngày định cắt. Một móng gãy, móng đổi màu, ngón chân sưng hay vùng gan bàn chân trụi lông, đỏ, đóng vảy là những điều phát hiện được chỉ trong vài giây nếu bạn để ý, và đều là lý do nên hỏi bác sĩ thú y.

Chuẩn bị trước khi cắt

Chuẩn bị đầy đủ giúp buổi cắt ngắn gọn, con vật bớt căng thẳng. Bạn nên có sẵn:

  • Kìm cắt móng nhỏ dành cho mèo hoặc thú nhỏ, loại lưỡi cong hoặc kiểu kéo, lưỡi còn sắc. Lưỡi cùn làm móng bị bóp dập, tưa và đau.
  • Một chiếc khăn tắm cỡ vừa để quấn con vật.
  • Đèn pin nhỏ hoặc đèn điện thoại để soi móng sẫm màu.
  • Bột cầm máu dành cho thú cưng; nếu chưa có, bột bắp khô có thể dùng tạm để ấn vào đầu móng.
  • Vài món thưởng con vật thích, như nhánh rau thơm cho thỏ và chuột lang, một con sâu cho nhím.
  • Một người phụ giữ nếu có thể, nhất là trong vài lần đầu.
  • Chỗ ngồi thấp, chắc chắn, trải khăn, để nếu con vật vùng ra thì không rơi từ trên cao.

Chọn lúc con vật thư giãn: thỏ và chuột lang sau bữa ăn, nhím vào buổi tối khi đã tỉnh hẳn. Tránh cắt ngay sau khi con vật vừa bị một chuyện làm sợ như tắm, vận chuyển, có khách lạ trong nhà.

Đặc điểm móng của từng loài

Ba loài có số móng và tính khí khác nhau, nên cách tiếp cận cũng khác. Bảng dưới tóm tắt những điểm người mới hay bỏ sót.

LoàiSố móng thường gặpĐiểm cần chú ý
ThỏNăm móng ở mỗi chân trước, bốn móng ở mỗi chân sauMóng thứ năm ở chân trước nằm cao phía trong, rất dễ quên; chân sau rất khoẻ, có thể đạp mạnh
Chuột langBốn móng ở mỗi chân trước, ba móng ở mỗi chân sauMóng hay mọc xoắn sang bên; con vật nhỏ, dễ giãy và kêu to dù không đau
Nhím kiểngNăm móng ở mỗi chânNhím cuộn tròn khi sợ; móng nhỏ, cần đèn sáng và kìm nhỏ
Cả ba loàiMóng sáng màu thấy tuỷ hồng, móng sẫm màu khó thấyCắt từng chút với móng sẫm, soi đèn từ phía sau

Phần tuỷ móng là phần có mạch máu và dây thần kinh chạy bên trong móng. Ở móng sáng màu, bạn nhìn thấy một vệt hồng từ gốc kéo ra; điểm cắt an toàn là cách đầu vệt hồng một đoạn nhỏ. Ở móng đen, rọi đèn từ phía sau móng sẽ thấy bóng của phần tuỷ; nếu vẫn không thấy, cắt từng lát mỏng và nhìn mặt cắt.

Khi mặt cắt bắt đầu hiện một chấm ướt, sẫm hơn ở giữa, đó là dấu hiệu bạn đã đến gần tuỷ. Dừng lại ở móng đó. Tuỷ móng cũng dài theo móng, nên móng để quá dài lâu ngày thì không thể cắt ngắn ngay trong một lần; cắt đều đặn từng chút mỗi vài tuần giúp tuỷ rút dần.

Các bước cắt móng cho thỏ

Thỏ là loài khó giữ nhất trong ba loài vì chân sau khoẻ và cột sống dễ tổn thương khi giãy. Làm chậm và chắc theo trình tự sau:

  1. Quấn thỏ trong khăn như cuốn bánh, chừa đầu ra ngoài, giữ thỏ áp vào lòng bạn hoặc đặt trên đùi người phụ.
  2. Rút từng chân ra khỏi khăn, giữ chân nhẹ nhưng chắc ở phần cổ chân, dùng ngón tay vạch lông để nhìn rõ móng.
  3. Soi tìm phần tuỷ, cắt phần đầu móng ở góc gần song song với mặt sàn khi thỏ đứng.
  4. Cắt xong một chân thì cho thỏ nghỉ, vuốt ve, cho món thưởng rồi mới sang chân khác. Nếu thỏ quá căng thẳng, chia ra cắt nhiều buổi.
  5. Kiểm tra lại cả móng thứ năm ở mặt trong chân trước trước khi kết thúc.

Không lật ngửa thỏ để cắt móng. Thỏ bị lật ngửa có thể nằm im bất động, trông như ngoan, nhưng đó là phản ứng sợ hãi cực độ của con mồi, không phải thư giãn. Cách giữ ở tư thế ngồi trong khăn an toàn và nhân đạo hơn.

Tập cho con vật quen được cầm chân

Buổi cắt móng suôn sẻ thường bắt đầu từ nhiều tuần trước đó. Con vật đã quen bàn tay chạm vào chân sẽ ít giãy hơn hẳn. Bạn có thể tập dần mỗi ngày vài phút theo trình tự sau:

  1. Tuần đầu, chỉ vuốt dọc lưng và hai bên sườn khi con vật đang ăn hoặc nằm thư giãn cạnh bạn, rồi cho món thưởng.
  2. Khi con vật đã chịu được, vuốt xuống chân, chạm nhẹ vào bàn chân rồi rút tay về ngay, cho món thưởng.
  3. Tiếp theo, cầm nhẹ bàn chân trong một hai giây, ấn nhẹ vào gan bàn chân để móng lộ ra, rồi thả.
  4. Cho con vật làm quen với chiếc kìm: để kìm cạnh chỗ ăn, chạm kìm vào móng mà không cắt, bấm kìm vào một cọng cỏ khô gần đó cho quen tiếng.
  5. Khi tất cả những bước trên đã quen, cắt thử một móng rồi dừng, kết thúc bằng món thưởng.
  6. Tăng dần số móng mỗi buổi. Luôn kết thúc khi con vật còn bình tĩnh, đừng chờ đến lúc nó vùng vẫy mới thả.

Cách tập này mất thời gian ở đầu, nhưng tiết kiệm rất nhiều công sức trong những năm sau, vì bạn sẽ cắt móng cho con vật hàng chục lần trong đời của nó. Con vật được tập từ nhỏ thường dễ hơn con đã lớn, nhưng con lớn vẫn học được nếu bạn kiên nhẫn.

Nếu trong nhà có trẻ em, đây là việc trẻ có thể tham gia ở phần cho món thưởng và vuốt ve, còn phần cầm kìm nên để người lớn làm.

Mẹo cho chuột lang và nhím kiểng

Chuột lang: giữ tựa lưng vào ngực. Ngồi xuống, cho chuột lang tựa lưng vào ngực bạn trên một chiếc khăn, một tay đỡ dưới thân, tay kia cầm kìm. Chuột lang có thể kêu to ngay khi bị giữ, điều đó chưa chắc là đau; cứ làm chậm và cho nghỉ giữa các chân.

Chuột lang: cho ăn trong lúc cắt. Một người phụ đưa từng cọng rau thơm trước mặt giúp chuột lang bận ăn. Nhiều con ngồi yên hơn hẳn khi có thứ để nhai.

Nhím: tận dụng lúc ngâm chân. Cho nhím đứng trong chậu nước ấm nông vài phút; nhiều con duỗi chân ra để giữ thăng bằng, lúc đó dễ thấy móng. Lau khô ngay và giữ ấm sau đó.

Nhím: cắt khi nhím thả lỏng trong lòng. Khi nhím nằm ngửa thả lỏng trên tay hoặc đang ngủ gà gật buổi tối, có thể nhẹ nhàng rút một chân ra cắt nhanh một hai móng. Không cố gỡ một con nhím đang cuộn chặt.

Không cần làm hết trong một lần. Với cả hai loài, cắt vài móng mỗi tối trong vài ngày vẫn tốt hơn một buổi giằng co làm con vật sợ tay người.

Khi lỡ cắt chảy máu, và khi nào nhờ thú y

Ai cắt móng thú nhỏ lâu cũng có lúc cắt lẹm vào tuỷ. Đừng hoảng. Ấn ngay một nhúm bột cầm máu hoặc bột bắp vào đầu móng đang chảy, giữ nhẹ một lúc. Phần lớn trường hợp máu ngừng nhanh. Sau đó để con vật nghỉ trên lớp lót sạch, khô, theo dõi xem có chảy lại không và tạm dừng cắt các móng còn lại.

Nếu máu chảy mãi không cầm sau khi đã ấn bột và giữ, nếu móng bị gãy sát gốc, hoặc nếu sau vài ngày đầu ngón chân sưng, nóng, con vật đi khập khiễng, hãy đưa đến bác sĩ thú y. Ngón chân sưng có thể là dấu hiệu nhiễm trùng cần được khám.

Nhờ bác sĩ thú y cắt móng là lựa chọn hợp lý khi con vật quá khoẻ hoặc quá sợ, khi móng đã mọc cong xoắn lâu ngày, khi con vật già có bệnh tim phổi không nên căng thẳng, hoặc đơn giản khi bạn chưa tự tin. Nhiều phòng khám sẵn lòng chỉ cách cầm, cách cắt trong lúc làm, để những lần sau bạn tự làm ở nhà.

Đi khám định kỳ cũng là dịp để bác sĩ xem gan bàn chân, răng, cân nặng cùng lúc. Một buổi cắt móng ở phòng khám vì vậy không chỉ là chuyện móng.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu cắt móng cho thỏ một lần?

Phần lớn thỏ nuôi trong nhà cần cắt khoảng một đến hai tháng một lần, tuỳ con và loại sàn. Thỏ già ít vận động móng dài nhanh hơn. Nghe tiếng móng lách cách trên gạch hoặc thấy móng cong xuống là lúc nên cắt.

Dùng kìm cắt móng của người cho thỏ có được không?

Có thể dùng tạm với móng nhỏ nếu kìm sắc, nhưng kìm của người dễ bóp dập móng tròn của thú. Kìm dành cho mèo hoặc thú nhỏ có lưỡi phù hợp hơn, cắt gọn, ít làm con vật đau và sợ.

Móng thỏ màu đen làm sao biết chỗ cắt?

Rọi đèn pin từ phía sau móng để thấy bóng phần tuỷ. Nếu vẫn không thấy, cắt từng lát mỏng ở đầu móng và nhìn mặt cắt; khi giữa mặt cắt có chấm ướt sẫm màu thì dừng lại vì đã gần tuỷ.

Thỏ nằm ngửa im lặng khi cắt móng có phải là ngoan không?

Không. Thỏ bị lật ngửa có thể bất động do phản ứng sợ hãi của con mồi. Trạng thái này gây căng thẳng lớn cho thỏ. Hãy giữ thỏ ở tư thế ngồi, quấn khăn, áp vào lòng người để cắt.

Nhím chạy bánh xe nhiều có cần cắt móng không?

Vẫn thường cần. Bánh xe mặt nhẵn không mài móng đáng kể. Hãy kiểm tra móng nhím mỗi vài tuần, nhất là khi thấy móng cong hoặc nhím hay vướng vào vải lót.

Cắt lẹm vào tuỷ móng có nguy hiểm không?

Thường không nguy hiểm nếu cầm máu kịp bằng bột cầm máu hoặc bột bắp và giữ chỗ nằm sạch. Nếu máu không ngừng, móng gãy sát gốc hoặc ngón chân sưng sau đó, hãy đưa con vật đến bác sĩ thú y.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138