ThuQuy.comThú Quý
Chim cảnh

Cách chọn lồng chim và chỗ treo lồng: kích thước, chất liệu, nắng gió, mèo và chuột

Lồng tròn hay lồng dài, tre gỗ hay kim loại, nan dày bao nhiêu, treo ở đâu để tránh nắng gắt, gió lùa, khói bếp, mèo, chuột và kiến — hướng dẫn cho người nuôi chim.

Low angle view of a bamboo bird cage hanging under the eaves of a tiled house in Bac Ninh, shaded porch, green yard beyond, a hand checking the hook

Một cái lồng tốt cho chim cảnh phải đủ rộng để chim xoè cánh và di chuyển theo đúng kiểu của loài, làm từ vật liệu không độc, nan đủ hẹp và cửa đủ chắc để chim không thoát ra, mèo chuột không thò vào; còn chỗ treo tốt là nơi sáng, thoáng, có bóng râm, tránh gió lùa, khói và tầm với của thú săn mồi. Hai thứ này quyết định phần lớn sức khoẻ của chim, nhiều hơn mọi loại cám đắt tiền.

Bài này đi qua từng quyết định: hình dáng lồng theo loài, kích thước, vật liệu, chi tiết bên trong, rồi tới chỗ treo trong nhà phố, nhà vườn và căn hộ. Câu chuyện chọn lồng theo kiểu chơi, theo nghề làm lồng thủ công không bàn ở đây; ở đây chỉ nói điều chim cần.

Hình dáng lồng theo kiểu vận động của loài

Chim di chuyển theo hai kiểu chính: nhảy lên xuống giữa các cầu và bay ngang. Lồng phải khớp với kiểu đó.

Kiểu lồngHợp vớiLý doĐiểm cần tránh
Lồng tròn, cao vừaChào mào, hoạ mi, chích choè, khướu, sáoChim nhảy cầu, xoay người nhiều, thích nhìn ra xung quanhLồng quá nhỏ khiến đuôi chạm nan, gãy xơ lông đuôi
Lồng chữ nhật dàiHoàng yến, sẻ Java, sẻ cảnh nuôi sinh sảnChim vận động bằng cách bay ngang giữa hai đầu lồngLồng cao mà hẹp, chim không bay được
Lồng to dạng chuồng bayĐàn chim nhỏ nhiều conĐủ chỗ cho nhiều con bay, giảm cắn nhauĐặt ngoài trời không có mái che mưa nắng
Lồng nhỏ xách tayMang chim đi khám, đi xa ngắnGiữ chim cố định, ít va đập khi di chuyểnDùng làm lồng ở lâu dài

Quy tắc chung về kích thước: chim đứng giữa lồng, xoè hết hai cánh không chạm nan; đuôi chim không quệt vào nan hay đáy lồng khi đứng trên cầu. Lồng lớn hơn mức tối thiểu luôn tốt hơn, miễn là bạn rửa được và chỗ treo chịu được.

Vật liệu: tre gỗ, inox, sắt sơn và nhựa

Tre và gỗ. Mát, nhẹ, quen thuộc với chim hót bản địa. Điểm yếu là thấm nước, dễ mốc trong mùa nồm, có khe cho mạt và rệp chim ẩn. Lồng tre cần phơi khô sau khi rửa và kiểm tra các mối nối thường xuyên. Không sơn, không đánh dầu bóng loại không rõ nguồn gốc vì chim hay mổ nan.

Inox. Bền, dễ rửa, không gỉ, ít chỗ cho mạt ẩn. Hợp với người nuôi ở nơi ẩm hoặc nuôi chim ăn hạt trong lồng chữ nhật. Nhược điểm là nóng nhanh khi gặp nắng, nên càng phải chọn chỗ treo có bóng râm.

Sắt sơn, sắt mạ. Rẻ và phổ biến. Rủi ro nằm ở lớp sơn bong tróc và lớp mạ kẽm: chim mổ, gặm nan lâu ngày có thể nuốt phải mảnh kim loại gây ngộ độc. Nếu dùng, chọn lồng sơn tĩnh điện còn nguyên, bỏ lồng đã gỉ hoặc bong sơn.

Nhựa. Thường gặp ở khay đáy, cóng và lồng giá rẻ cho chim nhỏ. Nhựa cứng dày thì ổn; nhựa mỏng giòn dễ bị chim mổ vỡ, cạnh sắc làm xước chân.

Mùi lạ là tín hiệu dừng. Lồng mới có mùi sơn, mùi keo nồng nên rửa kỹ và phơi vài ngày ngoài trời trước khi cho chim vào.

Chi tiết bên trong lồng mà người mới hay bỏ qua

Cái lồng đẹp chưa đủ; cách bố trí bên trong mới quyết định chim có thoải mái không. Khi lắp lồng, bạn kiểm lại từng điểm sau:

  • Khoảng cách nan: hẹp đủ để chim không thò đầu ra; chim nhỏ như sẻ Java, hoàng yến cần nan dày hơn lồng chào mào.
  • Cầu đậu: gỗ tự nhiên, đường kính vừa để bàn chân chim ôm khoảng hai phần ba vòng cầu; nên có cầu to nhỏ khác nhau cho chân đổi tư thế.
  • Vị trí cầu: không đặt cầu ngay trên cóng ăn, cóng nước để phân không rơi vào; chừa khoảng không cho đuôi.
  • Cửa lồng: có chốt chắc; mèo và chuột học cách đẩy cửa trượt rất nhanh, thêm một kẹp nhỏ là đủ.
  • Khay đáy: rút ra được, có lưới ngăn để chim không giẫm lên phân; lót giấy trơn không in mực.
  • Không có cạnh sắc, đầu nan nhô, dây thép thừa có thể móc vào chân hoặc vòng chân chim.
  • Đồ chơi, cành mổ cho chim ăn tạp; tránh dây sợi dài chim có thể quấn chân.

Mỗi lần mua cầu, cóng mới, bạn sờ tay một lượt quanh trong lồng. Nhiều ca chim bị thương ở chân, gãy móng xuất phát từ một mẩu thép thừa không ai để ý.

Chỗ treo ban ngày: sáng, thoáng, có bóng râm

Chim cần ánh sáng tự nhiên và không khí thoáng, nhưng không cần nắng chiếu thẳng cả ngày. Chỗ treo lý tưởng là hiên nhà, ban công có mái che, gần cửa sổ mở, nơi nắng sớm chiếu vào một phần lồng còn phần kia luôn có bóng. Chim tự chọn chỗ đứng theo nhu cầu, và bạn không phải canh giờ kéo lồng vào ra liên tục.

Độ cao hợp lý là ngang hoặc cao hơn tầm mắt người đứng một chút. Treo quá thấp, chim hoảng mỗi lần có người, chó mèo đi ngang; treo sát trần, nhiệt độ cao hơn hẳn phía dưới vì hơi nóng bốc lên, lại khó cho bạn quan sát và vệ sinh.

Những vị trí nên tránh: cạnh bếp vì khói dầu mỡ và hơi nóng; phòng có người hút thuốc; lối hành lang hẹp gió lùa thốc qua; ngay dưới quạt trần hay trước luồng gió máy lạnh; cạnh cửa kính lớn hướng tây hứng nắng chiều. Ở nhà phố mặt đường, tiếng còi xe và khói xe cũng là lý do để chọn chỗ treo lùi vào trong.

Khi vừa đổi chỗ treo, bạn quan sát chim trong vài ngày: chim ăn đều, nhảy bình thường, hót hoặc kêu như cũ là chỗ đó ổn. Chim co cụm một góc, thở nhanh, liên tục nhìn lên trên có thể đang cảm thấy bị đe doạ từ một thứ bạn chưa thấy, như mèo hàng xóm trên mái hay chim lớn đậu gần.

Mèo, chuột, rắn và kiến: kẻ thù về đêm

Không treo lồng ngoài trời qua đêm. Phần lớn ca chim bị bắt, bị cắn xảy ra ban đêm khi lồng để ngoài hiên. Buổi tối bạn đưa lồng vào nhà, nơi kín, trùm áo lồng.

Mèo không cần bắt được mới gây hại. Chỉ cần mèo trèo lên nóc lồng, thò chân vào, chim đã hoảng đâm loạn, có thể gãy cánh, chấn thương đầu hoặc chết vì sốc. Treo lồng ở chỗ mèo không nhảy tới được và không có đồ đạc làm bậc leo bên cạnh.

Chuột cắn chân chim đang ngủ. Chuột có thể leo theo dây treo hoặc tường để vào lồng nan thưa. Chỗ cất lồng ban đêm nên xa chỗ để đồ ăn, thùng rác; dây treo nên bằng kim loại trơn.

Rắn ở nhà vườn. Ở vùng quê, nhà vườn gần ruộng, rắn có thể bò vào hiên. Cất chim vào trong nhà ban đêm là biện pháp đơn giản nhất.

Kiến bò vào cóng và chim non. Kiến bị mùi thức ăn ngọt hút tới. Lấy trái cây thừa ra trước tối, giữ khay đáy sạch; có thể quấn một vòng băng dính hai mặt quanh dây treo cách xa lồng để chặn đường kiến, không dùng thuốc diệt kiến gần chim.

Một con chim, nhiều cái lồng: lồng cho chim mới về, chim ốm và lúc di chuyển

Người nuôi lâu năm thường có hơn một cái lồng cho mỗi con chim, và lý do không phải để khoe. Chim mới mua về nên ở một lồng riêng, đặt ở phòng khác với chim cũ ít nhất vài tuần. Đây là thời gian cách ly: nếu chim mới mang mầm bệnh hay ký sinh ngoài, bạn kịp phát hiện trước khi nó lây sang những con đang khoẻ. Lồng cách ly không cần đẹp, chỉ cần sạch, dễ rửa và có áo che.

Chim ốm cần một lồng nhỏ hơn bình thường, cầu đậu đặt thấp gần đáy, cóng ăn và cóng nước sát cầu để chim không phải nhảy nhiều. Lồng đặt ở chỗ ấm, yên, ánh sáng dịu. Chim yếu mà ở lồng to, cầu cao dễ rơi xuống đáy, va đập và mất sức thêm. Khi chim khoẻ lại, bạn rửa và phơi khô lồng ốm trước khi cất.

Lồng xách tay nhỏ dùng khi đưa chim đi khám, đi gửi hay chuyển nhà. Lồng này nên có đáy kín, một cầu thấp, lót giấy hoặc khăn mỏng, và áo trùm để chim bớt hoảng khi xe chạy. Không để lồng trong cốp xe hay chỗ nắng chiếu qua kính ô tô; chỉ vài phút xe đỗ dưới nắng là bên trong đã nóng tới mức nguy hiểm cho chim.

Có thêm một lồng dự phòng còn giúp bạn rửa lồng chính kỹ mà không phải vội. Chim được chuyển sang lồng phụ trong lúc lồng chính được cọ, phơi khô hẳn, rồi mới quay về; cách này tránh việc đưa chim vào lồng còn ẩm, một nguyên nhân hay gặp của nấm mốc trong mùa nồm.

Treo lồng trong căn hộ chung cư

Căn hộ có ưu điểm là ít mèo hoang, ít rắn chuột, nhưng lại có những vấn đề riêng: ban công hẹp hứng gió mạnh ở tầng cao, kính phản chiếu nhiệt, không khí trong nhà thiếu thoáng khi đóng cửa điều hoà cả ngày. Chỗ treo tốt trong căn hộ thường là góc ban công có mái che, khuất gió chính, hoặc cạnh cửa sổ phòng khách mở được vào buổi sáng.

Ở tầng cao, gió giật ngoài ban công có thể làm lồng lắc mạnh, chim hoảng; bạn cố định lồng bằng móc chắc hoặc đặt lồng lên giá thay vì treo lủng lẳng. Những ngày bão, gió mùa, cất lồng vào trong nhà sớm.

Hàng xóm cũng là một phần của chỗ treo: lồng treo sát tường chung, nước tắm và vỏ hạt rơi xuống ban công tầng dưới là nguồn mâu thuẫn quen thuộc. Khay đáy kín, tấm chắn vỏ hạt quanh lồng và thói quen quét dọn mỗi ngày giải quyết phần lớn chuyện này. Bài về nuôi chim trong chung cư trong danh mục này bàn kỹ hơn.

Câu hỏi thường gặp

Lồng tre hay lồng inox tốt hơn cho chim cảnh?

Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối. Lồng tre mát, hợp chim hót bản địa nhưng cần phơi khô, kiểm tra mốc và mạt. Lồng inox bền, dễ rửa, hợp nơi ẩm và chim ăn hạt nhưng nóng nhanh dưới nắng. Bạn chọn theo loài chim, khí hậu nơi ở và thời gian mình có để vệ sinh.

Bao lâu nên rửa lồng chim một lần?

Khay đáy thay giấy hằng ngày hoặc hai ngày một lần; cóng rửa mỗi sáng. Toàn bộ lồng, cầu đậu nên rửa bằng nước sạch mỗi tuần, phơi khô hẳn trước khi cho chim vào. Mùa nồm ẩm hoặc khi chim mới khỏi bệnh thì rửa thường xuyên hơn.

Có nên dùng chất tẩy rửa mạnh để rửa lồng chim không?

Nên hạn chế. Nước sạch và bàn chải đủ cho vệ sinh thường ngày. Khi cần khử trùng sau khi chim ốm, bạn dùng sản phẩm an toàn cho vật nuôi, pha đúng hướng dẫn, xả lại thật kỹ bằng nước và phơi khô, không để mùi hoá chất còn lại trên nan.

Treo lồng chim trong phòng ngủ có sao không?

Có thể, nếu phòng thoáng, không bật điều hoà thổi thẳng vào lồng và bạn chấp nhận tiếng chim kêu từ sáng sớm. Bụi lông và vỏ hạt cũng bay trong phòng, nên người có bệnh hô hấp hoặc dị ứng không nên đặt chim trong phòng ngủ.

Chim bị mèo doạ đêm qua, sáng nay ngồi im có sao không?

Chim bị doạ có thể sốc, chấn thương bên trong dù không thấy vết. Bạn để chim ở chỗ tối, ấm, yên tĩnh, có nước và thức ăn gần cầu, quan sát vài giờ. Nếu chim không đứng được, chảy máu, há mỏ thở hoặc không ăn uống, hãy tìm bác sĩ thú y nhận chim cảnh ngay.

Có cần áo lồng không hay chỉ là đồ trang trí?

Áo lồng có công dụng thật: che gió lạnh ban đêm, giảm ánh đèn khi nhà còn thức khuya, giúp chim mới về bớt hoảng và che chim khi di chuyển. Bạn chọn vải dày, thoáng, không có sợi tưa chim có thể kéo vào lồng, và không trùm kín hoàn toàn vào ngày nóng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138